مطالعه همگروهي آينده‌نگر مادران باردار تهران

     اگر چه پروژه نقشه ‌برداري و تعيين توالي کل ژنوم انسان (پروژه ژنوم انساني)، اين انتظار را به وجود آورد که اين طرح عوامل ايجاد کننده بسياري از بيماري ها را روشن نمايد و به تبع آن در درمان و کنترل آن ها موثر باشد، اما امروزه محققان بر اين باورند که ژنتيک دليل کمتر از بيست درصد از بيماري ها را مي تواند توجيه نمايد و به نظر مي رسد که محيط، چه به صورت تنها و چه به صورت تعامل با عوامل ژنتيکي، نقش پررنگ تري در ايجاد بيماري ها داشته باشد و براي کنترل و درمان بيماري ها تحقيق در زمينه عوامل محيطي يک ضرورت به نظر مي رسد. عوامل محيطي فيزيکي، شيميايي و بيولوژيکي متعددي انسان را احاطه مي کنند. در اين ميان انتخاب روش مطالعاتي مناسب جهت بررسي اثرات اين عوامل محيطي از اهميت دوچنداني برخوردار مي باشد. مطالعات همگروهي آينده نگر مادران باردار را مي توان به عنوان بهترين روش مطالعاتي براي ارزيابي اين عوامل در نظر گرفت چرا که در اين نوع مطالعات مي توان عوامل محيطي گوناگوني که جنين و مادر در بازه هاي زماني متعدد (در دوران حاملگي و بعد از زايمان) با آن ها مواجهه پيدا مي کنند را اندازه گيري نموده و اثرات اين عوامل را در ايجاد پيامدهاي سلامتي در سنين مختلف مورد مطالعه قرار داد. در همين زمينه گروه روش شناسي مطالعات و تحليل داده هاي پژوهشکده محيط زيست دانشگاه علوم پزشکي تهران با همکاري ساير مراکز تحقيقاتي اين دانشگاه و ساير سازمان ها پروژه اي تحت عنوان "مطالعه همگروهي آينده‌نگر مادران باردار تهران" را آغاز نموده است. هدف از انجام اين پروژه بررسي رابطه ي ميان مواجهه زنان باردار و کودکان آنان با آلاينده هاي محيطي و اثرات اين مواجهه ها بر پيامدهاي بارداري و اختلالات تکاملي رشد در سال هاي اول زندگي کودکان مي باشد. به طور خلاصه در اين پروژه مادران در سه ماهه اول حاملگي (از بيمارستان ها و مراکز بهداشتي درماني در سطح شهر تهران) وارد مطالعه مي شوند و در نخستين ويزيت، علاوه بر جمع آوري داده هاي پرسشنامه اي در زمينه مواجهه با عوامل محيطي متعدد، نمونه هاي بيولوژيک شامل نمونه هاي خون، ناخن و ادرار نيز از مادران اخذ و ذخيره مي گردند. در مرحله بعدي، مادران در سه ماهه سوم پيگيري و مجددا از آنان نمونه هاي بيولوژيک و مواجهه هاي محيطي جمع آوري مي گردند. در زمان زايمان نيز از نوزادان و مادران اطلاعات بدو تولد، مکونيوم، و خون بندناف، گردآوري مي شوند. همچنين، در پيگيري دو ماهگي نوزاد علاوه بر اطلاعات پرسشنامه اي، نمونه شير مادران گردآوري و ذخيره مي گردد.

      اين مطالعه اکنون در فاز پاياني پايلوت خود قرار دارد و محققان اين مطالعه در نظر دارند که با استفاده از تجربيات ميداني حاصل از پايلوت، مطالعه را در سطح گسترده تري ادامه دهند. تا کنون چندين پروژه و پايان نامه در مقاطع مختلف کارشناسي ارشد و دکتري از اين مطالعه مطرح گرديده و در حال انجام مي باشند.

      قابل ذکر است که با توجه به هزينه هاي متعددي که براي مطالعات همگروهي وجود دارد، اين پژوهشکده از همکاري ساير سازمان ها و مراکز علاقمند در اجراي فازاصلي مطالعه استقبال مي کند.

      شماي کلي مراحل اجراي مطالعه پايلوت به صورت ذيل مي باشد. شايان ذکر است که در مطالعه اصلي، نوع و تکرر آلاينده ها که در هر يک از نمونه هاي زيستي اندازه گيري خواهند شد، بر اساس همبستگي بين نمونه ها در ويزيت هاي مختلف خواهد بود.

گالري تصاوير